Dat ene afwijkende, kleurrijke, eigenzinnige plekje op de kade - dat dat verdwijnt, dat gaat veel Alkmaarders aan het hart. Het nieuws dat het plekje van Stadsstrand De Kade na de zomer van 2026 door de gemeente is gegund aan een ándere ondernemer schoot veel mensen in het verkeerde keelgat. Dat legt vooral onderliggende problemen bloot.
De reacties op de sociale media waren niet van de lucht. In het eerste bericht toonde het college van Alkmaar zich weliswaar tevreden met de keuze voor een nieuwe ondernemer op deze vertrouwde plek: "Wij denken het juiste initiatief voor deze plek te hebben gekozen. Het open, warme, uitnodigende karakter is passend bij het toekomstig karakter van dit gebied."
Maar juist dat statement wekte al wantrouwen. Het college koos uit twee inschrijvers: Stadsstrand De Kade en een andere, geheime partij. Vast iets voor 'yuppen', speculeerden lezers op de sociale media. (tekst gaat door onder de foto)
Een oudere impressie voor een nieuw paviljoen op de Noorderkade (beeld: aangeleverd)Dat de ondernemers van De Kade er een 'oneerlijk gevoel' aan over hadden gehouden, en de gemeente verweten niet transparant te zijn, voedde de onvrede. De commentaren richtten zich niet zelden rechtstreeks tot het stadsbestuur - en dat niet altijd in vriendelijke bewoordingen.
Het proces van de openbare inschrijving, waar dus maar twee partijen op inschreven, en de geheimhouding ook na de keuze voor 'het juiste initiatief', was dan ook geen voorbeeld van handig communiceren. Dat is ook voor de nieuwe ondernemer zuur. Op deze plek starten na al deze commotie, dat is beginnen op achterstand.
Maar uit de reacties kwam ook een andere, diepere onvrede naar voren. Alkmaar is de voorbije jaren veel karakteristieke plekjes verloren. Daarbij kan worden gedacht aan horecabedrijven als Odeon, 't Kooltuintje, The Scrapyard; maar ook aan de verhuizingen van Provadja, dat Filmhuis werd, en Atlantis, nu Victorie.
Dat gevoel gaat verder dan 'vroeger was het beter'. Ook jongeren kaartten al eens aan dat ze met nostalgie terugdenken aan nu verdwenen plekken. Nieuwe ondernemingen voelen te vaak als strakke concepten voor een begrenste doelgroep, valt op te maken uit de reacties. (tekst gaat door onder de foto)
Odeon, op de plek waar nu De Tuin zit, wordt gemist (foto: café Odeon)Opvallend daarbij is de verwachtingen die Alkmaarders van hun gemeente lijken te koesteren. Of een café de deuren sluit, en hoe een nieuwe kroeg is ingericht, dat is toch eigenlijk niet aan de gemeente. De horeca vormt een vrije markt. Wie een plek als 't Kooltuintje of Odeon mist, zou in theorie gewoon zélf zo'n plek kunnen beginnen.
De praktijk is alleen anders. Vastgoed, of het nu gaat om kopen of huren, is schaars. In een stad waar jongeren al nauwelijks aan een woning komen, ligt het oprichten van een alternatief café lastig. Nieuwbouwpanden met horecabestemming zijn bovendien vaak nogal ruim bemeten. Kleine, lokale ondernemers leggen het dan af tegen ketens, is het beeld.
Iets dergelijks zou op de plek van het Stadsstrand, met een openbare aanbesteding, juist niet mogelijk moeten zijn geweest. De gemeente maakt deze week bekend wie die aanbesteding wél won. Al is het maar de vraag of dat de gemoederen nu echt tot bedaren brengt.
Tussen de regels door lijken de Alkmaarders hier juist om méér initiatief van de gemeente te vragen. Met pop-ups mogelijk, of andere ondersteuning voor startende horeca-ondernemers, kan de gemeente een verschil maken. Wellicht dat daar bij de aanstaande coalitie-onderhandelingen eens over gesproken kan worden, aan de onderhandelingstafel, of misschien gewoon eens in de ongedwongen sfeer van een stadsstrand.
