Mobiliteit raakt inwoners elke dag. Wie in de file staat op de N242, rondjes rijdt voor een parkeerplaats bij het station of een onoverzichtelijke kruising oversteekt, merkt meteen wat beleid betekent. Tijdens de lokale verkiezingscampagne van 2021 speelden partijen daar handig op in. Er werden oplossingen beloofd die snel zichtbaar zouden zijn.
Verschillende partijen presenteerden plannen om de bereikbaarheid te verbeteren. Er moest een parkeergarage bij het Stationsgebied komen. De N242 moest worden aangepakt en de doorstroming moest beter. Lokaal Dijk en Waard ging een stap verder en beloofde zelfs een eigen gemeentelijke buslijn om de dorpen beter met elkaar te verbinden.
Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek er een meerderheid te zijn om die plannen uit te voeren. Maar dat college viel al in december 2022. Daarna werd een nieuwe coalitie gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie.
Zowel het coalitieakkoord van 2021 als het latere akkoord van de nieuwe coalitie uit december 2022 bevat een uitgebreide paragraaf over mobiliteit en bereikbaarheid. In het tweede coalitieakkoord, "Thuis in Dijk en Waard", verschuiven de accenten wel iets. Bereikbaarheid blijft belangrijk, maar er komt meer nadruk te liggen op duurzaamheid, verkeersveiligheid en ruimte voor lopen en fietsen. (tekst gaat verder onder de foto)
Het eerste college van Dijk en Waard met VVD-wethouder Falco Hoekstra (r). (foto: Streekstad Centraal)Die nadruk sluit aan bij verkiezingsprogramma’s van partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. GroenLinks pleitte bijvoorbeeld voor meer ruimte voor fietsers en voetgangers en minder afhankelijkheid van de auto. De ChristenUnie legde in haar programma juist veel nadruk op verkeersveiligheid, vooral rond scholen en woonwijken. De PvdA benadrukte daarnaast dat openbaar vervoer en bereikbaarheid ook voor inwoners zonder auto goed geregeld moeten zijn.
De hoofdlijn verandert echter nauwelijks. In beide akkoorden wordt mobiliteit nadrukkelijk gekoppeld aan woningbouw en economische ontwikkeling. Ook blijven grote projecten zoals de parkeergarage bij het station en de lobby voor verbetering van de N242 overeind.
Verkeersveiligheid en een stevig parkeerbeleid blijven centraal staan. Op dat vlak heeft het vervangen van een VVD-wethouder door Fred Ruiten van de ChristenUnie geen grote verschuiving tot gevolg. De parkeergarage kreeg in beide akkoorden prioriteit en de gemeente bleef lobbyen voor verbetering van de N242. Bereikbaarheid werd gekoppeld aan woningbouw en economische groei. Op papier zag het er goed uit. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Fred Ruiten kwam in 2025 naar winkelcentrum Middenwaard om het 50-jarig bestaan te vieren. (foto: Streekstad Centraal)Maar met de kennis van nu blijkt dat zulke projecten veel tijd kosten. De spooronderdoorgang bij de Zuidtangent is inmiddels in aanbouw en zal binnenkort open gaan. De afgelopen jaren merkten inwoners daar vooral verkeershinder van in plaats van betere bereikbaarheid. De verbetering ligt nog in de toekomst.
Hetzelfde geldt voor parkeren. Tijdens de verkiezingscampagne werd veel gesproken over parkeerruimte en bereikbaarheid. In het uiteindelijke beleid blijkt het onderwerp ingewikkelder. Het parkeerbeleid is aangepast en in het Stationskwartier wordt betaald parkeren uitgebreid. Dat leidde tot kritiek van inwoners. (tekst gaat door onder de foto)
Het nieuwe parkeerbeleid in Heerhugowaard kon rekenen op veel protesten van inwoners. (foto: Streekstad Centraal)Ook de geplande parkeergarage blijkt geen snelle oplossing. De garage maakt deel uit van de grote gebiedsontwikkeling rond het station. Dat project moet niet alleen het parkeren verbeteren, maar ook ruimte maken voor woningbouw en nieuwe voorzieningen. In beide coalitieakkoorden krijgt de parkeergarage daarom prioriteit. In de praktijk blijkt de uitvoering echter jaren te duren voordat inwoners er echt iets van merken.
De eigen buslijn die Lokaal Dijk en Waard tijdens de campagne beloofde, is er ook niet gekomen. De gemeente blijft afhankelijk van de provincie en vervoerders voor het openbaar vervoer. In plaats daarvan wordt de HugoHopper uitgebreid. Dat is een mooie voorziening, maar het blijft een vrijwilligersbus met beperkte capaciteit. Het volwaardige openbaar vervoer dat tijdens de campagne werd geschetst, komt er voorlopig niet.
Tegelijkertijd leggen partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie juist meer nadruk op alternatieven voor de auto. In het tweede coalitieakkoord wordt daarom gekeken naar verbetering van bestaande voorzieningen, zoals regionale busverbindingen en de HugoHopper. Daarmee verschuift het accent iets naar openbaar vervoer en duurzame mobiliteit, al blijft de gemeente daarbij sterk afhankelijk van andere overheden. (tekst gaat door onder de foto)
Op de N242 staat het bijna iedere dag vast met verkeer. (foto: Streekstad Centraal)Het verschil tussen belofte en werkelijkheid wordt bij de N242 nog duidelijker. Vrijwel alle partijen spraken over een betere doorstroming en een aanpak van de files. In de praktijk heeft de gemeente Dijk en Waard daar maar weinig invloed op.
De weg is niet van de gemeente, maar van de provincie. De gemeente kan lobbyen en plannen voorbereiden, maar niet zelf bepalen wanneer en hoe de weg wordt aangepast. Voor inwoners die dagelijks vaststaan met de politieke woorden in het achterhoofd, is dat een flinke teleurstelling. (tekst gaat verder onder de foto)
Bereikbaarheid en woningbouw moesten in Dijk en Waard volgens het coalitieakkoord hand in hand gaan. (foto: Streekstad Centraal)Juist rond die N242 werd recent een nieuwe stap aangekondigd. De provincie Noord-Holland en de gemeenten Alkmaar en Dijk en Waard tekenden een samenwerkingsovereenkomst voor ongeveer twintig verkeersprojecten rond de N242 en de Ring Alkmaar. Daarbij wordt gekeken naar aanpassingen bij onder meer de N508, de aansluiting van de Schoutenbosweg en het spoorviaduct bij de BOL-brug.
De plannen moeten de doorstroming en verkeersveiligheid verbeteren, maar veel projecten staan pas gepland voor de tweede helft van dit decennium. Ook hier geldt dus dat verbetering nog jaren kan duren. (tekst gaat verder onder de foto)
De start van de werkzaamheden aan de spooronderdoorgang in de Zuidtangent is een van de belangrijkste resultaten van de afgelopen vier jaar. (foto: Streekstad Centraal)Leefbaarheid speelt in beide coalitieakkoorden een belangrijke rol. Senioren Dijk en Waard legde tijdens de campagne bijvoorbeeld veel nadruk op voorzieningen voor ouderen. De partij wilde onder meer uitbreiding van de HugoHopper, onder andere richting het ziekenhuis in Alkmaar.
Daarnaast eiste zij een harde 10H-regel voor windmolens, waarbij de afstand tot woningen minimaal tien keer de tiphoogte van een turbine moet zijn. In het coalitieakkoord wordt wel gesproken over terughoudendheid met windturbines op landbouwgrond, maar de specifieke 10H-regel is niet opgenomen. De toon is overgenomen, de eis niet. De uitbreiding van de HugoHopper is deels gerealiseerd, maar een vaste ziekenhuisroute is geen concreet beleidsdoel geworden. (tekst gaat door onder de foto)
De HugoHopper is uitgebreid, maar een vaste route naar het ziekenhuis in Alkmaar is er nog altijd niet. (foto: Streekstad Centraal)Mobiliteit gaat bovendien niet alleen over verkeer, maar ook over de inrichting van wijken. In het tweede coalitieakkoord krijgt die bredere kijk op mobiliteit meer aandacht. Partijen als GroenLinks en ChristenUnie koppelen mobiliteit nadrukkelijk aan leefbaarheid, met meer ruimte voor groen, veilige straten en minder verkeersdruk in woonwijken.
Toch verdwijnen sommige verkiezingspunten volledig zodra ze in de praktijk moeten worden uitgevoerd. De DOP sprak bijvoorbeeld over een parkachtige inrichting van Westpoort. In de praktijk blijkt dat gebied vooral nodig om de woningbouwambitie te halen. Daardoor komt die groene ambitie onder druk te staan. (tekst gaat verder onder de foto)
In 2024 volgde Ester Leibbrand wethouder Annette Groot van Senioren Dijk en Waard op, die om gezondheidsredenen terugtrad. (foto: Streekstad Centraal)Het patroon is duidelijk en niet verrassend. In de campagne worden concrete toezeggingen gedaan. In het coalitieakkoord blijven de plannen overeind, maar in de uitvoering blijkt dat de realisatie ook afhankelijk is van andere partijen. Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Plannen worden gemaakt, visies opgesteld en projecten voorbereid. Maar de snelle verbetering die in verkiezingsfolders wordt gesuggereerd, laat op zich wachten.
Mobiliteit en leefbaarheid zijn daarmee geen mislukt dossier, maar ook geen snel succes. Dijk en Waard is onderweg, maar de bestemming ligt verder weg dan tijdens de campagne werd voorgespiegeld. Voor inwoners betekent dat vooral één ding: geduld. En dat verkiezingsbeloften met een korreltje zout moeten worden genomen.
In dit dossier onderzoeken we per thema wat de partijen tijdens de verkiezingen beloofden, wat het coalitieakkoord daadwerkelijk bevatte en hoe de uitvoering zich in de praktijk ontwikkelt. We kijken kritisch naar waar beloftes zijn waargemaakt, waar ze zijn afgezwakt en waar inwoners nog moeten wachten op concrete resultaten. Een analyse van ambitie versus realiteit in gemeente Dijk en Waard.
